Linux Sunucu Yönetimi: Başlangıç Rehberi (2026)

Linux Sunucu Yönetimi Temelleri

Linux sunucu yönetmek, web barındırma ve uygulama dağıtımının temelidir. Bu rehberde VDS veya dedicated sunucunuzu aldıktan sonra yapmanız gereken temel yönetim işlemlerini adım adım öğreneceksiniz.

SSH ile Sunucuya Bağlanma

SSH (Secure Shell), sunucunuza uzaktan güvenli komut satırı erişimi sağlar.

# Linux/macOS terminalde:
ssh root@SUNUCU_IP_ADRESINIZ

# Windows'ta PuTTY veya Windows Terminal kullanabilirsiniz
ssh -p 22 [email protected]

SSH Anahtar Tabanlı Giriş (Önerilen)

# Anahtar çifti oluşturma
ssh-keygen -t ed25519 -C "[email protected]"

# Anahtarı sunucuya kopyalama
ssh-copy-id root@SUNUCU_IP

# Şifre ile girişi kapatma
sudo nano /etc/ssh/sshd_config
# PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart sshd

Temel Linux Komutları

Komut	Açıklama	Örnek
`ls -la`	Dosya listesi (detaylı)	`ls -la /var/www/`
`cd`	Dizin değiştir	`cd /etc/nginx/`
`cp / mv`	Kopyala / Taşı	`cp file.conf file.conf.bak`
`nano / vim`	Metin düzenleyici	`nano /etc/nginx/nginx.conf`
`df -h`	Disk kullanımı	`df -h`
`free -m`	RAM kullanımı	`free -m`
`top / htop`	İşlem izleme	`htop`
`systemctl`	Servis yönetimi	`systemctl restart nginx`

Paket Yönetimi

Ubuntu/Debian (APT)

# Paket listesini güncelle
sudo apt update

# Tüm paketleri güncelle
sudo apt upgrade -y

# Paket kur
sudo apt install nginx -y

# Paket kaldır
sudo apt remove paket_adi

CentOS/AlmaLinux/Rocky (DNF/YUM)

# Paketleri güncelle
sudo dnf update -y

# Paket kur
sudo dnf install nginx -y

Web Sunucusu Kurulumu

Nginx Kurulumu

sudo apt install nginx -y
sudo systemctl enable nginx
sudo systemctl start nginx

# Yapılandırma dosyası
sudo nano /etc/nginx/sites-available/default

Apache Kurulumu

sudo apt install apache2 -y
sudo systemctl enable apache2
sudo systemctl start apache2

Firewall Yapılandırması (UFW)

# UFW'yi etkinleştir
sudo ufw enable

# SSH, HTTP, HTTPS portlarını aç
sudo ufw allow 22/tcp
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp

# Durumu kontrol et
sudo ufw status verbose

Otomatik Güncellemeler

# Ubuntu/Debian
sudo apt install unattended-upgrades -y
sudo dpkg-reconfigure unattended-upgrades

Log Dosyaları

/var/log/syslog — Sistem logları
/var/log/auth.log — Giriş denemeleri
/var/log/nginx/access.log — Web erişim logları
/var/log/nginx/error.log — Hata logları

Yedekleme Stratejisi

Snapshot — Hostopya panelinden anlık görüntü alın
rsync — Uzak sunucuya dosya senkronizasyonu
mysqldump — Veritabanı yedeği
Cron job — Otomatik günlük/haftalık yedekleme

# Basit cron yedekleme örneği (her gece 03:00)
0 3 * * * tar -czf /backup/site-$(date +\%Y\%m\%d).tar.gz /var/www/html/

İlgili rehberler:

Sunucu Güvenliği Rehberi — Güvenlik en iyi pratikleri
VDS vs VPS Farkları — Hangi sunucu türünü seçmeli?
DNS Rehberi — DNS yönetimi
Dedicated Sunucu Rehberi — Fiziksel sunucu yönetimi

Yönetimli sunucu hizmeti almak isterseniz Yönetilen Hizmetler sayfamızı inceleyin. VDS paketleri için Sanal Sunucu sayfasını ziyaret edin.